Aantal knelpuntberoepen blijft stijgen

Zoals we vandaag in het ochtendjournaal konden vernemen, heeft het beroep van ‘Technicus industriële installaties’ de verpleegkundige als grootste knelpuntberoep van de troon gestoten. Dit betekent dat werkgevers voor dit beroep het meeste moeite hebben om een vacature in te vullen. De cijfers van de VDAB maken echter niet meteen duidelijk dat het probleem vooral rond onderhoudstechnici draait.

Wie zoekt op ‘onderhoudstechnicus’ of ‘onderhoudstechnieker’, komt immers niet enkel bij ‘Technicus industriële installaties’ maar ook bij veel andere gerelateerde functies terecht. Door de functie in verschillende vakjes te stoppen, is de ware omvang van het probleem niet duidelijk. Een optelsommetje leert dat onderhoudstechnicus niet enkel het grootste knelpuntberoep is, maar ook in absoluut aantal openstaande vacatures (3.153) groter is dan verpleegkundige (2.106). Dat is al vele jaren zo, en het tekort zal alleen nog maar toenemen. BEMAS vzw, de Belgische vakvereniging voor onderhoud, vraagt daarom meer aandacht voor de problematiek en een structurele oplossing om het tekort aan onderhoudstechnici aan te pakken.

We leven vandaag in een hoogtechnologische maatschappij. Om competitief te blijven in een globale economie worden machines, installaties en technische infrastructuur steeds verder geautomatiseerd. Om ervoor te zorgen dat deze betrouwbaar kunnen blijven functioneren, is correct onderhoud uiterst belangrijk. In België werken ongeveer 90.000 mensen in een technische onderhoudsfunctie aan een machinepark met een herinvesteringswaarde van ongeveer 150 miljard euro. Volgens inschattingen wordt jaarlijks 6,75 miljard euro besteed aan industrieel onderhoud over alle sectoren heen. Onderhoud is essentieel om onze bedrijven rendabel te houden en om technische incidenten te voorkomen die mogelijks zware gevolgen hebben voor veiligheid, gezondheid en milieu.

Al jarenlang is er een structureel tekort aan onderhoudstechnici. Dat wordt ook bevestigd door een rondvraag van BEMAS in het voorjaar van 2023: Maar liefst 90 % van de bevraagde bedrijven vindt dat het tekort aan onderhoudstechnici het voornaamste actiepunt is.

Jammer genoeg is het probleem nog veel groter dan aangekondigd in de pers. In de cijfers van VDAB (zie tabel 1 in de bijlage) zijn onderhoudsberoepen verdeeld over verschillende functies en naamgevingen. Het is pas als we de optelsom maken, dat we de werkelijke omvang van het tekort zien: in Vlaanderen waren er het afgelopen jaar maar liefst 10.500 voor industriële technici. Een derde van deze vacatures (3.150) is op dit ogenblik nog steeds niet ingevuld.

Daartegenover staat dat slechts een 600-tal leerlingen in 2023 afgestudeerd zijn in een onderhoudsopleiding. Uit een rondvraag van BEMAS blijkt ook dat steeds minder scholen een 7de jaar onderhoud (Specialisatiejaar Industrieel Onderhoud in BSO of Se-N-Se Industriële Onderhoudstechnieken in TSO) effectief inrichten. Vorig schooljaar ging de opleiding door in 23 van de 34 scholen die zo’n opleiding aanbieden, terwijl dit in 2014 nog in 32 scholen het geval was. De graduaatsopleidingen in onderhoud, aangeboden door 8 hogescholen, kennen wel een groei in aantal leerlingen de voorbije jaren. Het totaal aantal uitstromers, geschat op 600 à 700 is echter zeer ontoereikend om de meer dan 3.000 openstaande vacatures in te vullen.

Grote impact van onderhoud op ons dagelijkse leven

Als we er niet in slagen om dit probleem aan te pakken, kan dit een enorme impact hebben op onze economie en op het dagelijkse leven van iedereen. Technische installaties die niet of gebrekkig worden onderhouden, krijgen vroeg of laat te maken met een defect, met alle gevolgen en ongemakken van dien. Een mooie illustratie hiervan is het recente defect aan het hellend vlak van Ronquières.

Maar ook de gewone burger ondervindt hinder van het tekort aan technici. Denk bijvoorbeeld maar aan treinen die geregeld afgeschaft worden door problemen met het materieel. Het is niet toevallig dat NMBS en Infrabel recent opnieuw in de pers aangekondigd hebben dat ze op zoek zijn naar meer dan 300 technische profielen. Een ander voorbeeld is onze drinkwatervoorziening: Zonder onderhoudstechnici zouden we te kampen hebben met “milieuschade in de waterlopen, wateroverlast in straten en woningen en negatieve gevolgen voor de volksgezondheid door lozing van ongezuiverd afvalwater”, volgens Bart Van Eygen, directeur Asset Management bij Aquafin. Gezien de zeer ernstige mogelijke gevolgen was Aquafin het eerste Belgische bedrijf dat ISO55001 werd gecertificeerd, een norm die bedrijven helpt om hun technische installaties optimaal te beheren tijdens de volledige levensduur.

Nieuwsbericht van BEMAS, 29/01/2024


Feel free to share

Newsletter

News

Gartner Identifies the Top Cybersecurity Trends for 2024

FPT Industrial, CGM and Bimotor power the construction of the world's longest immersed tunnel

Roger Lemmens Appointed as Chief Operating Officer at Pauwels Consulting

Figure announces commercial agreement with BMW Manufacturing to bring general purpose robots into automotive production

CNH: €150 million investment in Harvesting Center of Excellence

Economic optimism doubles, yet almost half of CEOs do not believe their businesses will be viable in a decade as tech and climate pressures accelerate


Agenda

20/03 - 21/03: Maintenance, Antwerp Expo (B)

20/03 - 21/03: Pumps & Valves, Antwerp Expo (B)

27/03 - 28/03: Design to Manufacturing (D2M), Kortrijk Xpo (B)

15/04 - 19/04: Wire/Tube, Düsseldorf (D)

22/04 - 26/04: Hannover Messe, Hannover (D)

14/05 - 16/05: Advanced Manufacturing, Antwerp Expo (B)

15/05 - 16/05: Advanced Engineering, Antwerp Expo (B)

28/05: Industrie & Maintenance, Namur Expo (B)

05/06 - 06/06: Vision, Robotics & Motion, Brabanthallen, 's-Hertogenbosch

10/06 - 14/06: ACHEMA, Frankfurt am Main (D)

18/09 - 19/09: Kunststoffen, Brabanthallen 's-Hertogenbosch (Nl)

08/10 - 11/10: Motek, Stuttgart (D)

15/09/25 - 19/09/25: Schweissen & Schneiden, Messe Essen (D)

08/10/25 - 15/10/25: K, Düsseldorf (D)